உத்தரப் பிரதேசத்தின் வாராணசியில் கங்கை நதிக்கரையில் அமைந்துள்ள ஸ்ரீ காசி விஸ்வநாதர் கோவில், இந்து சமயத்தின் மிகப் புனிதமான சிவத் திருத்தலங்களில் ஒன்றாகும். பன்னிரண்டு ஜோதிர்லிங்கங்களில் ஒன்றான விஸ்வநாதர், 'உலகத்தின் இறைவன்' என பக்தர்களால் வணங்கப்படுகிறார். காசி நகரம் சிவபெருமானால் நேரடியாக பாதுகாக்கப்படும் நித்திய நகரம் என புராணங்கள் கூறுகின்றன; பிரளய காலத்திலும் அழியாத புனித தலம் என்ற நம்பிக்கையும் நிலவுகிறது. தற்போதைய கோவில் கட்டிடம் 1780ஆம் ஆண்டு இந்தூரின் மகாராணி அஹல்யாபாய் ஹோல்கர் அவர்களால் மறுகட்டப்பட்டது. பின்னர் பஞ்சாபின் மகாராஜா ரஞ்சித் சிங் கோவிலின் சிகரங்களை தங்கத்தால் அலங்கரித்தார். கோவிலைச் சுற்றியுள்ள அன்னபூர்ணி அம்மன் கோவில், காலபைரவர் கோவில், மணிகர்ணிகா காட், தசாஷ்வமேத காட் போன்ற புனித தலங்கள் காசியின் ஆன்மீக வளத்தை வெளிப்படுத்துகின்றன. அதிகாலை மங்கள ஆரத்தியிலிருந்து இரவு சயன ஆரத்தி வரை நடைபெறும் தினசரி வழிபாடுகள், மகாசிவராத்திரி, தேவ தீபாவளி போன்ற பெருவிழாக்கள், கங்கை கரையில் நடைபெறும் சடங்குகள், மற்றும் சமீபத்தில் உருவாக்கப்பட்ட காசி விஸ்வநாத் காரிடார் ஆகியவை இத்தலத்தின் பெருமையை மேலும் உயர்த்துகின்றன. இந்தத் தொடர் காசியின் புராண வரலாறு, ஜோதிர்லிங்க மகிமை, மோட்ச நம்பிக்கை, புனித காட்கள், நூற்றாண்டுகால மறுசீரமைப்புகள் மற்றும் உலகின் தொடர்ச்சியாக வாழும் மிகப் பழமையான நகரங்களில் ஒன்றாக காசியின் முக்கியத்துவத்தை ஆழமாக விளக்குகிறது.
